દિલ્હીના જંતર-મંતર પર કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન વિદેશી મૂળના અર્થશાસ્ત્રીની હાજરીએ ધ્યાન ખેંચ્યું છે. CJP ના સ્થાપક અભિજીત દિપકે સહિત અનેક નેતાઓની અટકાયત બાદ આ વ્યક્તિ જંતર-મંતર પહોંચ્યો હતો. જાણો આ વ્યક્તિ કોણ છે અને પોલીસ નાકાબંધી છતાં તે જંતર-મંતર કેમ પહોંચ્યો.
દિલ્હીના જંતર-મંતર પર કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન એક એવી વ્યક્તિ જોવા મળી, જે ભારતમાં રહીને સામાન્ય રીતે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહે છે. જોકે, આ વખતે તે CJP ના વિરોધ પ્રદર્શનને સમર્થન આપવા માટે જંતર-મંતર પહોંચ્યા. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે દિલ્હી પોલીસની નાકાબંધી છતાં આ માણસ દિલ્હીના જંતર-મંતર કેવી રીતે પહોંચ્યો? આ અંગ્રેજ વ્યક્તિનું નામ જીન ડ્રેઝ છે, જેને ઘણીવાર અંગ્રેજ સમજવામાં આવે છે. જો કે, તે અંગ્રેજ નથી, પરંતુ ભારતીય નાગરિકતા ધરાવતો બેલ્જિયમમાં જન્મેલા અર્થશાસ્ત્રી છે. ઘણા વર્ષોથી, તે ઝારખંડમાં ગરીબી, ભૂખમરો, શિક્ષણ અને સામાજિક સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર એક મજબૂત અવાજ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. શનિવારે, જ્યારે CJP ના સ્થાપક અભિજીત દિપકે સહિત અનેક નેતાઓને IGI એરપોર્ટ પર અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે જીન ડ્રેઝ CJP ના વિરોધ પ્રદર્શનને સમર્થન આપવા માટે જંતર-મંતર પહોંચ્યા હતા.
મૂળ બેલ્જિયમમાં જન્મેલા, જીન ડ્રેઝ ઘણા દાયકાઓથી ભારતમાં રહે છે અને 2002 માં સત્તાવાર રીતે ભારતીય નાગરિકત્વ સ્વીકાર્યું, પછી તેમણે બેલ્જિયમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો. તેમણે દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સ અને રાંચી યુનિવર્સિટીમાં પ્રોફેસર તરીકે સેવા આપી છે. તેમણે નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા અર્થશાસ્ત્રી અમર્ત્ય સેન સાથે ભૂખમરો, ગરીબી, શિક્ષણ અને સામાજિક સુરક્ષા જેવા વિષયો પર અનેક મહત્વપૂર્ણ પુસ્તકો લખ્યા છે.
જંતર-મંતર પર પહોંચેલા જીન ડ્રેઝ કોણ છે?
ભારતની મહત્વાકાંક્ષી ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજનાના પ્રારંભિક મુસદ્દા અને ખ્યાલમાં તેમનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેઓ કેન્દ્ર સરકારની ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય સલાહકાર પરિષદના સભ્ય પણ હતા. જંતર-મંતર પર કડક પોલીસ સુરક્ષા અને ભારે પોલીસ દળની તૈનાતી વચ્ચે, તેમણે લોકશાહી અધિકારો, નાગરિકોના મતદાનના અધિકાર અને વિરોધની સ્વતંત્રતાના સમર્થનમાં આ ટિપ્પણીઓ કરી.
જીન ડ્રેઝના પગલાનું શું મહત્વ છે?
જંતર-મંતર ખાતે પ્રદર્શનકારીઓને સંબોધતા તેમણે ભારે પોલીસ બંદોબસ્તને અતિશય ગણાવ્યો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર હિંસા કે સુરક્ષાથી ડરતી નથી, પરંતુ લોકોને તેમના મતદાનના અધિકાર પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવશે તેવી ચિંતા છે. આ જીન ડ્રેઝનું રાજકીય નિવેદન અને સરકાર સામેનો તેમનો આરોપ છે, સ્વતંત્ર રીતે સ્થાપિત હકીકત નથી.
જંતર-મંતર પહોંચ્યા પછી જીન ડ્રેઝે શું કહ્યું?
જંતર-મંતર ખાતે CJPનો વિરોધ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ અને મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન સુધારણા (SIR) અંગે ઉઠાવવામાં આવેલા પ્રશ્નો સાથે જોડાયેલો છે. ત્યાં ડ્રેઝેની હાજરી સામાજિક અધિકારો અને લોકશાહી જવાબદારી સંબંધિત તેમના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા જાહેર કાર્યના સંદર્ભમાં જોઈ શકાય છે. તેમના નિવેદનનો મુખ્ય સંદેશ એ હતો કે ભારે પોલીસ તૈનાતને કારણે વિરોધ સ્થળ પર ન પહોંચી શક્યા તેવા લોકોનો અવાજ પણ ઉઠાવવો જોઈએ. જંતર-મંતર ખાતે તેમની હાજરીએ CJPના વિરોધને નાગરિક અધિકારો અને ચૂંટણી જવાબદારી પર વ્યાપક ચર્ચા સાથે જોડ્યો છે.
