કેન્દ્રના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રાલયે ટેક જાયન્ટ મેટા (Meta) ની વૈશ્વિક ટીમને ભારત આવવા માટે સમન્સ પાઠવ્યા છે. આઈટી સચિવ એસ. ક્રિષ્નનના જણાવ્યા અનુસાર, 5 અને 6 ઓગસ્ટે યોજાનારી આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો સોશિયલ મીડિયા પરથી વિડીયો હટાવી દેવા સહિતના અનેક ગંભીર મુદ્દાઓ પર મેટા પાસેથી વિગતવાર ખુલાસો માંગવામાં આવશે.
PM મોદીનો વિડીયો હટાવવાનો વિવાદ
તાજેતરમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નીટ (NEET) પેપર લીક મામલે દેશના યુવાનો અને વિદ્યાર્થીઓને સંબોધિત કરતી એક રીલ/વિડીયો ફેસબુક પર પોસ્ટ કરી હતી. મેટા દ્વારા આ વિડીયોને કેટલાક સમય માટે પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો. મેટાએ આ ઘટના પાછળ ટેકનિકલ ખામી ગણાવીને માફી માંગી હતી અને વિડીયો પુનઃસ્થાપિત કર્યો હતો. આઈટી મંત્રાલયે આ સ્પષ્ટતાને અપૂરતી ગણાવી છે. ભાજપે માંગ કરી છે કે મેટાના સીઈઓ માર્ક ઝુકરબર્ગ પોતે આ મામલે અંગત રીતે માફી માંગે.
CSAM અને બાળ સુરક્ષા પર કડક વલણ
મેટા પ્લેટફોર્મ (ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક) પર બાળ યૌન શોષણ અને અશ્લીલ સામગ્રી (CSAM) ના પ્રસારણ તેમજ પેઇડ જાહેરાતોના ઉપયોગ અંગે સરકાર અત્યંત ગંભીર છે:
NCPCR ની તપાસ: રાષ્ટ્રીય બાળ અધિકાર સંરક્ષણ આયોગે બીબીસી આઈ (BBC Eye) ની રિપોર્ટના આધારે મેટાને જુલાઈમાં નોટિસ ફટકારી હતી અને હવે આ મામલે ઊંડી તપાસ શરૂ કરી દીધી છે.
સુરક્ષા ધોરણો: આઈટી સચિવે સ્પષ્ટ કર્યું કે વેરિફાઈડ એકાઉન્ટ્સ અને બાળ સુરક્ષા બાબતે પ્લેટફોર્મ પાસે પૂરતા સુરક્ષા ઉપાયો હોવા જરૂરી છે.
એલ્ગોરિધમ પક્ષપાત અને ‘સેફ હાર્બર’ રદ કરવાની ભલામણ
સંસદીય સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ અને ભાજપ સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ દેશ વિરોધી અને લોકશાહી વિરોધી કન્ટેન્ટને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે.
સેફ હાર્બર રદ કરવાની ભલામણ: સમિતિએ સર્વાનુમતે ભલામણ કરી છે કે જો સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ ભારતીય કાયદાઓનું પાલન ન કરે તો તેમને મળતું કાનૂની રક્ષણ એટલે કે ‘સેફ હાર્બર’ (Safe Harbour) પાછું ખેંચી લેવું જોઈએ.
સરકારનો સ્પષ્ટ સંદેશ: આ મામલો માત્ર ટેકનિકલ નથી પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલો છે. કંપનીએ પોતાના એલ્ગોરિધમમાં રહેલા પક્ષપાતને દૂર કરવો પડશે અને ભારતીય કાયદાઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું પડશે.