Home Variety Cooking Tips

Cooking Tips

Cooking Tips

બટેટાની કચોરી

ખાસ્તા કચોરી તો બનાવવામાં થોડી કડાકૂટ છે. પણ આ બટેટાની કચોરી ઝટપટ બની જાય છે.

 

 

સામગ્રીઃ 

  • બટેટા બાફેલા 4
  • ઘઉંનો લોટ 1 કપ
  • મેંદો ½ કપ
  • કાંદો બારીક સુધારેલો 1
  • લીલા મરચાં બારીક સુધારેલા
  • કોથમીર ધોઈને સુધારેલી ½ કપ
  • ધાણા પાવડર ½ ટી.સ્પૂન
  • જીરૂ પાવડર ½ ટી.સ્પૂન
  • અજમો ¼ ટી.સ્પૂન
  • લાલ મરચાં પાવડર ½ ટી.સ્પૂન
  • આમચૂર પાવડર ¼ ટી.સ્પૂન
  • ગરમ મસાલો ½ ટી.સ્પૂન
  • સ્વાદ મુજબ મીઠું
  • તળવા માટે તેલ

રીતઃ એક બાઉલમાં ઘઉંનો લોટ, મેંદો અને મીઠું સ્વાદ મુજબ લઈ તેમાં તેલનું મોણ નાખીને ઘટ્ટ લોટ બાંધીને દસ મિનિટ માટે લોટ એકબાજુએ રાખી લો.

પૂરણ માટેઃ બાફેલા બટેટા મેશ કરી લો. તેમાં ઝીણો સમારેલો કાંદો, મરચાં, કોથમીર, ધાણાજીરૂ પાવડર, ગરમ મસાલો, મરચાં પાવડર, અજમો તેમજ સ્વાદ મુજબ મીઠું મિક્સ કરી લો.

બાંધેલા લોટમાંથી લૂવો લઈ તેને પુરીની જેમ વણી લો. આ પુરીમાં બટેટાનું મિશ્રણ ભરીને પેક કરી લો અને ફરીથી તેની જાડી પુરી વણો.

એક કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો. તેલ ગરમ થાય એટલે વણેલી કચોરી તળવા નાખો. કચોરી ગોલ્ડન બ્રાઉન તળવી.

આ કચોરી લીલી ચટણી અથવા ટમેટો કેચઅપ સાથે પીરસવી.

ઘઉંના લોટના પાપડ

કોઈવાર રોટલીનો લોટ વધુ બંધાઈ ગયો હોય તો તેમાંથી પાપડ બનાવી શકાય છે. આ પાપડ રોટલી માટે બાંધેલા લોટમાંથી જ બની જાય છે!

સામગ્રીઃ

  • ઘઉંનો લોટ 1½ કપ
  • કાળા મરી 8-01
  • આખા સૂકાં લાલ મરચાં 2
  • જીરુ 1 ટી.સ્પૂન
  • લોટ બાંધવા માટે પાણી

રીતઃ રોટલીના લોટ જેવો બાંધેલો લોટ લઈ તેને એક બાઉલમાં મૂકીને લોટ ડૂબે તેટલું પાણી ભરી લેવું. અથવા લોટને ચપટો કરીને પણ પાણીમાં ડૂબતો રાખવો. આ લોટને 1 કલાક માટે ઢાંકીને રહેવા દેવો.

1 કલાક બાદ લોટને હાથેથી મસળીને પાણીમાં ઓગાળી દેવો.

એક ચાળણી લેવી. સૂપની પણ લઈ શકાય છે. તેની ઉપર સુતરાઉ કપડું ગોઠવીને આ લોટનું પાણીવાળું મિશ્રણ ચમચી વડે હલાવતાં હલાવતાં ગાળી લો. પાણી નિતરી જાય ત્યારબાદ વધેલો લોટ કાઢી નાખવો.

આ મિશ્રણને ફરી એકવાર ચાળણીમાંથી ગાળી લેવું  અને ફરીથી ઢાંકીને 2 કલાક માટે રાખી મૂકવું. 2 કલાક બાદ આ મિશ્રણમાં પાણી ઉપર તરી આવશે. તે પાણી હળવેથી કાઢી લો. પાણી કાઢી લીધા બાદ તળિયે ઘટ્ટ લોટ જામેલો હશે. આ જ લોટમાંથી પાપડ બનાવવાના છે.

એક ચમચી વડે ઘઉંના મિશ્રણને હલાવી લો. આ મિશ્રણ ઢોકળાના ખીરા જેવું હોવું જોઈએ. કાળા મરી તેમજ આખા સૂકાં લાલ મરચાંને થોડા ખાંડી લેવા. તેને લોટના મિશ્રણમાં મિક્સ કરી દો. સાથે સ્વાદ મુજબ મીઠું તેમજ જીરૂ પણ ઉમેરી દો.

ઢોકળા બાફીએ તે રીતે આ પાપડ બાફવાના છે. તે માટે એક મોટી કઢાઈ લો, મોટી તપેલી પણ લઈ શકો છો, જેને બંધબેસતી થાળી આવી જાય. આ વાસણમાં કાંઠો મૂકી એક ગ્લાસ જેટલું પાણી ઉમેરીને પાણી ગરમ કરવા મૂકો.

એક થાળીને તેલ ચોપડી લો. ઢોસા બનાવીએ તે રીતે અડધી કળછી ખીરૂં લઈને આ થાળીમાં પુરી જેવડું ખીરૂં એક બાજુએ ફેલાવી રાખો. આખી થાળીમાં આવે તે રીતે બાકીના પાપડ ચમચા વડે પાથરી દો. (4-5 પાપડ આવશે.) આ થાળી લઈને ગરમ પાણીની કઢાઈમાં કાંઠા ઉપર મૂકી દો. થાળીને ઢાંકવાની જરૂર નથી. 15-20 સેકન્ડમાં પાપડ ઉપરથી સૂકાઈ જાય એટલે આ થાળીને ઉલટાવીને મૂકો. ફરીથી 15 સેકન્ડ બાદ થાળી ઉતારી લો. એક ચપ્પૂની મદદ વડે પાપડને એક કિનારીએથી ઉખેળો અને હાથેથી ઉંચકીને એક મોટા પ્લાસ્ટીક પર ગોઠવી દો. આ જ રીતે બાકીના પાપડ પણ ગોઠવી દો.

બધા પાપડ બની જાય એટલે પ્લાસ્ટીક પર પાથરીને તડકે 4-5 કલાક માટે સૂકવી દો. જો તડકો ઘરમાં ના આવતો હોય તો પંખાની હવામાં પણ સૂકવી શકો છો. પણ વર્ષભર માટે પાપડ રાખવા હોય તો 2-3 કલાકનો તડકો લાગવો જરૂરી છે.

આ પાપડ એક દિવસમાં બનીને તૈયાર થઈ જાય છે.

વેજ મેયોનિઝ બ્રેડ સેન્ડવિચ

ઘરની સામગ્રીથી ગમે તેટલા નાસ્તા બનાવી લો. પરંતુ બ્રેડનું નામ લેતાં જ નાના-મોટાં સહુ બ્રેડનો નાસ્તો ખાવા લલચાઈ જ જાય છે અને આ બ્રેડનો નાસ્તો ઉપરથી ક્રન્ચી અને અંદરથી જ્યુસી બને છે!

સામગ્રીઃ  

  • પનીર 100 ગ્રામ
  • બ્રેડ 9-10
  • ચીઝ ક્યૂબ 2-3
  • વેજ મેયોનીઝ 3 થી 4 ટે.સ્પૂન
  • કોથમીર ધોઈને બારીક સુધારેલી ½ કપ
  • 3 લીલા મરચાં ઝીણા સમારેલા
  • ચીલી ફ્લેક્સ 2 ટે.સ્પૂન
  • દહીં 1 કપ
  • કોર્નફ્લોર 1 કપ
  • તળવા માટે તેલ(મેયોનિઝના મિશ્રણમાં સિમલા મરચાં, ગાજર કે અન્ય તમને ભાવતાં વેજીટેબલ્સ ઉમેરી શકો છો.)

રીતઃ 3 બ્રેડને મિક્સીમાં ગ્રાઈન્ડ કરીને આ બ્રેડ ક્રમ્સ એક બાઉલમાં કાઢી લો.

પનીર તેમજ ચીઝ ક્યૂબના નાના નાના ચોરસ ટુકડા કરીને એક બાઉલમાં લઈ લો. હવે તેમાં વેજ મેયોનીઝ તેમજ ઝીણા સમારેલા કોથમીર, લીલા મરચાં તેમજ ચીલી ફ્લેક્સ મિક્સ કરીને એક બાજુ મૂકી દો. મીઠું જરૂર મુજબ ઉમેરવું.

બીજા એક ચપટા ઉંડા વાસણમાં દહીં તેમજ કોર્નફ્લોર મિક્સ કરીને પાણી ઉમેરીને ઢોસાના ખીરાથી થોડું પાતળું ખીરું બનાવી લો. મીઠું પણ જરૂર મુજબ ઉમેરી દો.

5 થી 6  બ્રેડ લઈને તેની કિનારી કાપીને એકબાજુ રાખી દો અથવા આ કિનારીને મિક્સીમાં ગ્રાઈન્ડ કરીને બ્રેડ ક્રમ્સ બનાવી લો.

એક કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો.

પાટલા ઉપર એક બ્રેડ મૂકીને તેની પર પનીર મેયોનીઝનું મિશ્રણ બ્રેડના કિનારા છોડીને પાથરવું. તેની ઉપર બીજી બ્રેડ ગોઠવીને કિનારેથી દાબી દો. હળવેથી આ બ્રેડને દહીં-કોર્નફ્લોરવાળા મિશ્રણમાં ડૂબાડીને બ્રેડ ક્રમ્સમાં રગદોળીને તરત કઢાઈમાં ગરમ થયેલા તેલમાં હળવેથી તળવા માટે નાખો. ગેસની આંચ તેજ તેમજ મધ્યમ કરવી. એક કઢાઈમાં 1 થી 2 સેન્ડવીચ આવશે. બ્રેડને ગોલ્ડન બ્રાઉન તળી લેવી.

ફ્લાવરના પકોડા

પકોડા તો ઘણી જાતના બને છે. ફ્લાવરના પકોડા પણ બને છે. ફ્લાવરના પકોડા જોતાંવેત મોંઢામાં પાણી આવી જાય છે! 

સામગ્રીઃ

  • ફ્લાવરના ટુકડા 2 કપ
  • ચણાનો લોટ 2 કપ
  • આદુ-મરચાંની પેસ્ટ 2 ટે.સ્પૂન
  • લસણની પેસ્ટ 1 ટે.સ્પૂન (optional)
  • અજમો ½ ટી.સ્પૂન
  • લાલ મરચાં પાવડર ¼ ટી.સ્પૂન
  • હળદર પાવડર 2 ચપટી
  • હીંગ 2 ચપટી, ખાવાનો સોડા 2-3 ચપટી, મીઠું સ્વાદ મુજબ
  • તળવા માટે તેલ
  • કોથમીર ધોઈને સુધારેલી 2 ટે.સ્પૂન
  • ચાટ મસાલો
  • લીંબુનો રસ 1 ટી.સ્પૂન

રીતઃ ફ્લાવરના ટુકડા છૂટાં કરીને ધોઈ લો. 1 મોટા બાઉલમાં ગરમ પાણીમાં મીઠું મિક્સ કરીને ફ્લાવરના ટુકડા તેમાં દસેક મિનિટ માટે પલાળી રાખો. ત્યારબાદ ફ્લાવરને પાણીમાંથી કાઢીને એક સુતરાઉ રૂમાલ પર નિતારી લો.

 

એક વાસણમાં આદુ-મરચાં-લસણની પેસ્ટ, લાલ મરચાં પાવડર, હળદર, હીંગ, મીઠું, સમારેલી કોથમીર, લીંબુનો રસ મિક્સ કરી દો. ફ્રલાવરના ટુકડા આ મિશ્રણમાં મેરીનેટ કરીને 10 મિનિટ માટે એકબાજુએ રાખી દો.

એક બાઉલમાં ચણાનો લોટ, અજમો, સ્વાદ મુજબ મીઠું તેમજ જરૂર મુજબ પાણી ઉમેરીને ખીરું તૈયાર કરી લો.

હવે કઢાઈમાં ભજીયા તળવા માટે તેલ ગરમ કરો. તેલ ગરમ થાય એટલે ફ્લાવરનો એક એક ટુકડો લઈ ખીરામાં બોળીને તેલમાં તળવા માટે નાખો. ગેસની આંચ ત્યારબાદ મધ્યમ કરવી. ભજીયાને ગોલ્ડન બ્રાઉન તળીને એક પ્લેટમાં કાઢ્યા બાદ તેની ઉપર ચાટ મસાલો ભભરાવીને ગરમાગરમ પીરસો.

ચણાનો લોટ અને રવાના વડા

ઘરમાં ઉપલબ્ધ સામગ્રી વડે ઝટપટ બનતો આ નાસ્તો સ્વાદમાં પણ ચટપટો છે!

સામગ્રીઃ

  • ચણાનો લોટ 1 કપ
  • બારીક રવો 1 કપ
  • હળદર પાવડર ¼ ટી.સ્પૂન
  • રાઈ  ¼ ટી.સ્પૂન
  • 2 ચપટી હીંગ
  • આદુ લસણની પેસ્ટ 1 ટી.સ્પૂન
  • 2 લીલા મરચાં
  • વઘાર માટે તેમજ તળવા માટે તેલ
  • અધકચરા વાટેલા ધાણા 1 ટી.સ્પૂન
  • મીઠું સ્વાદ મુજબ
  • ગરમ મસાલો ½ ટી.સ્પૂન
  • ચીલી ફ્લેક્સ ½ ટી.સ્પૂન
  • 1 કાંદો ઝીણો સમારેલો
  • 1 સિમલા મરચું ઝીણું સમારેલું
  • 1 ટમેટું ઝીણું સમારેલું
  • ધોઈને ઝીણી સમારેલી કોથમીર 1 ટે.સ્પૂન

રીતઃ ચણાનો લોટ અને રવો મિક્સ કરો. ત્યારબાદ તેમાં 1½ થી 2 કપ પાણી ઉમેરીને પાતળું ખીરું બનાવો અને હળદર પાવડર મિક્સ કરી લો. એક કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરીને રાઈનો વઘાર કરો. ત્યારબાદ તેમાં હીંગ તેમજ આદુ-લસણની પેસ્ટ તથા લીલા મરચાં ઝીણા સુધારીને ઉમેરી લો. ગેસની આંચ તેજ તેમજ મધ્યમ કરવી. આ ખીરું ચમચા વડે સતત હલાવતા રહેવું જ્યાં સુધી એ ઘટ્ટ ન થાય. ઘટ્ટ થયા બાદ ગેસ બંધ કરી દો.

લોટનું મિશ્રણ થોડું ઠંડું થાય એટલે તેમાં અધકચરા વાટેલા ધાણા, ઝીણો સમારેલો કાંદો, સિમલા મરચું, ટમેટું તેમજ બાકીના મસાલા ઉમેરીને લોટ બાંધી દો.

હવે આ લોટમાંથી લીંબુની સાઈઝનો લૂવો લઈ તેને ચપટો ગોળ આકાર આપીને એક પ્લેટમાં મૂકતા જાવ. તમે એને ગોળને બદલે ચોરસ આકાર પણ આપી શકો છો. બધા ગોળા તૈયાર થઈ જાય એટલે તેને તેલમાં શેલો ફ્રાઈ અથવા ડીપ ફ્રાઈ કરી લો.

તેલ ગરમ થાય એટલે ગોળાને હળવેથી તેલમાં નાખો અને જ્યાં સુધી નીચેથી ગોલ્ડન બ્રાઉન ન થાય ત્યાં સુધી ઉથલાવવા નહીં. કેમ કે, તે તૂટી શકે છે. ગોલ્ડન બ્રાઉન થયા બાદ ઉથલાવીને બીજી બાજુ થવા દો.

આ નાસ્તો ટમેટો કેચઅપ અથવા લીલી ચટણી સાથે સારો લાગશે.

ફ્લાવર કોરમા

શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન ફ્લાવર સારા મળી રહે છે. ફ્લાવરના શાકમાં પણ ઘણી વેરાયટી બને છે. નાળિયેર, કાજુ તેમજ ગરમ મસાલાના સ્વાદવાળું આ શાક ખરેખર ટેસ્ટી લાગે છે!

 

સામગ્રીઃ  

  • ફ્લાવરના ટુકડા 250 ગ્રામ
  • ફ્લાવર પલળે એટલું ગરમ પાણી
  • મીઠું 1 ટી.સ્પૂન

કુરમા પેસ્ટઃ

  • તાજું ખમણેલું નાળિયેર ½ કપ
  • લીલા મરચાં 4-5 (અથવા સૂકાં લાલ મરચાં 4-5)
  • આદુ 1 ઈંચ
  • લસણ 5-6 કળી
  • શેકેલી ચણા દાળ 1 ટે.સ્પૂન
  • કાજુ 10-12 (કાજુને બદલે મગજતરીના બી 2 ટે.સ્પૂન લઈ શકાય છે)
  • ખસખસ 1 ટી.સ્પૂન
  • વરિયાળી ½ ટી.સ્પૂન
  • તજનો ટુકડો 1 ઈંચ
  • તેલ 2 ટે.સ્પૂન

વઘાર માટેઃ

  • તજ 1 ઈંચ
  • લવિંગ 2
  • વરિયાળી ½ ટી.સ્પૂન
  • તેજ પત્તા 1-2 (અથવા કળી પત્તાના 6-7 પાન)
  • 1 કાંદો, ટમેટું 1
  • કોથમીર ધોઈને સમારેલી 1 ટે.સ્પૂન
  • 2-3 ચપટી હીંગ
  • મીઠું સ્વાદ મુજબ

રીતઃ એક મોટા બાઉલમાં ગરમ પાણીમાં મીઠું નાખીને ફ્લાવરના ટુકડા 5-10 મિનિટ માટે પલાળી રાખવા જેથી અંદર રહેલા જીવાત નીકળી જાય.

કાજુ તેમજ ખસખસને એક વાટકીમાં પાણી લઈ અડધો કલાક અગાઉથી પલાળી રાખવા.

મિક્સીમાં ખમણેલું નાળિયેર, લીલા મરચાં, આદુ, લસણ, શેકેલી ચણા દાળ, પલાળેલા કાજુ તેમજ ખસખસ, તજનો ટુકડો, વરિયાળી લઈ તેમાં જરૂર મુજબનું પાણી ઉમેરીને પેસ્ટ બનાવી લો. (લીલા મરચાંને બદલે સૂકાં લાલ મરચાં નાખશો તો આ શાકનો રંગ કેસરી થશે.)

એક કઢાઈમાં 2 ટે.સ્પૂન ગરમ કરી તજ, લવિંગ તેમજ વરિયાળી દાણાનો વઘાર કરો. 2-3 ચપટી હીંગ નાખવી, ત્યારબાદ તેમાં તેજ પત્તા તેમજ સમારેલો કાંદો નાખીને ગુલાબી રંગ થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. હવે તેમાં સમારેલું ટમેટું નાખીને તેલ છુટૂં પડે અને ટમેટું ઓગળે ત્યાં સુધી સાંતળો. હવે તેમાં કાજુ-નાળિયેરની પેસ્ટ ઉમેરીને ફ્લાવરના ટુકડા મિક્સ કરી દો. ½ કપ જેટલું પાણી ઉમેરીને કઢાઈ ઢાંકીને ગેસની ધીમી-મધ્યમ આંચે શાકને ચઢવા દો. ફ્લાવર ચઢી જાય એટલે કોથમીર ભભરાવીને ગેસ બંધ કરીને કઢાઈ ઉતારી લેવી.

ફ્લાવરનું આ શાક પુરી, પરોઠા તેમજ જીરાથી વઘારેલા ભાત સાથે સારું લાગે છે!

ગળી પુરી

આપણને ગુજરાતીઓને રોજ કંઈક ગળ્યું ખાવાનું જોઈએ! રોજેરોજ મીઠાઈ તો ના ખવાય, તો સ્વીટ ડીશમાં કોઈકવાર ગોળવાળી ગળી પુરી ચાલી જાય, બરાબર ને? અને હાં, બાળકો પણ આ પુરી ખાઈને ખુશ થઈ જશે!

સામગ્રીઃ 

  • ઘઉંનો લોટ 1 કપ
  • ગોળ ઝીણો સમારેલો ½ કપ
  • વરિયાળી 1 ટી.સ્પૂન
  • તલ ½ ટી.સ્પૂન
  • ઘી 1 ટે.સ્પૂન
  • નાળિયેરનું ખમણ 2 ટે.સ્પૂન (optional)
  • પુરી તળવા માટે તેલ

રીતઃ એક બાઉલમાં 2 ટે.સ્પૂન પાણી લઈ તેમાં સમારેલો ગોળ મિક્સ કરી ઓગળવા માટે મૂકો.

બીજા બાઉલમાં ઘઉંનો લોટ લઈ તેમાં વરિયાળી, તલ તેમજ 1 ટે.સ્પૂન ઘી ઉમેરો. ગોળ ઓગળી ગયા બાદ આ પાણી ગાળીને એના વડે લોટ બાંધો. આ લોટમાંથી પુરી માટેના લૂવા બનાવી લો.

ગેસ ઉપર કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરવા મૂકો. પાટલા ઉપર પ્લાસ્ટીક પાથરીને એક લૂવો તેના પર મૂકીને ઉપર બીજું પ્લાસ્ટીક પાથરીને ગોળાકાર અથવા ત્રિકોણાકાર પુરી વણો.

કઢાઈમાં આવે તેટલી પુરી તળવા માટે નાખવી. ગેસની આંચ મધ્યમ રાખવી.

આ પુરી દહીં સાથે ખાઈ શકાય છે.

મેથી પાપડનું શાક

સ્વાદમાં કડવા લાગતા મેથીદાણાના ગુણનો આયુર્વેદમાં પણ ઉલ્લેખ છે. તે આપણા પાચનતંત્ર માટે ઘણા ઉપયોગી છે. આથી જ ભારતીય રસોઈમાં કોઈને કોઈ રીતે મેથીનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. પલાળેલા મેથીદાણાનું શાક પણ બહુ જ સ્વાદિષ્ટ બને છે!

 

 

સામગ્રીઃ  

  • મેથીદાણા 1 કપ
  • અડદના પાપડ 5-6
  • રાઈ ½ ટી.સ્પૂન
  • ચપટી હીંગ
  • સ્વાદ મુજબ પણ થોડું ઓછું મીઠું લેવું(પાપડમાં મીઠું હોય છે)
  • 2-3 કાંદા ઝીણા સમારેલા
  • 2 ટમેટા ઝીણા સમારેલા
  • 4-5 લીલા મરચાં ઝીણા સમારેલા
  • આદુ-લસણની પેસ્ટ 1 ટે.સ્પૂન
  • કોથમીર 1 ટે.સ્પૂન
  • હળદર પાવડર ¼ ટી.સ્પૂન
  • મરચાં પાવડર 1 ટી.સ્પૂન
  • ધાણાજીરૂ પાવડર 1 ટી.સ્પૂન
  • ગરમ મસાલો ¼ ટી.સ્પૂન

રીતઃ મેથીને 2 પાણીએથી ધોઈને 7-8 કલાક માટે પલાળી દેવી. ત્યારબાદ કૂકરમાં 2-3 સીટી કરીને બાફીને એક બાજુએ મૂકી દો.

એક કઢાઈમાં 3 ટે.સ્પૂન તેલ ગરમ કરી હીંગનો વઘાર કરવો. ત્યારબાદ તેમાં કાંદા તથા મરચાં નાખી 2-3 મિનિટ સાંતડીને ટમેટાં ઉમેરી દો. 5-7 મિનિટ બાદ ટમેટાં નરમ થઈને ઓગળવા માંડે એટલે તેમાં મરચાં તેમજ હળદર પાવડર, ધાણાજીરૂ, ગરમ મસાલો નાખીને અડધો ગ્લાસ પાણી રેડી દો. પાંચેક મિનિટ બાદ બાફેલી મેથી ઉમેરીને ફરીથી 5 મિનિટ માટે શાક ઢાંકીને ચઢવા દો.

પાપડ શેકી લો અને તેના ટુકડા કરી શાકમાં મિક્સ કરીને 1 મિનિટ બાદ ગેસ પરથી ઉતારી લો. ઉપર કોથમીર ભભરાવી દો.

બાજરીના ચમચમિયા (પેન કેક)

બાજરીના ચમચમિયા શિયાળાની ઋતુમાં ખવાતી પૌષ્ટિક વાનગી છે. બાજરીનો ગુણધર્મ ઉષ્ણ છે. તેથી ઠંડી ઋતુમાં બાજરીની વાનગી ખાવી હિતકારક છે.

સામગ્રીઃ  

  • બાજરીનો લોટ 1 કપ
  • ધોઈને ઝીણી સમારેલી મેથીની ભાજી ½ કપ
  • ધોઈને ઝીણી સમારેલી કોથમીર ½ કપ
  • દહીં ½ કપ
  • અજમો ¼ ટી.સ્પૂન
  • તલ 1 ટે.સ્પૂન
  • ખાવાનો સોડા 2 ચપટી
  • ધોઈને ઝીણું સમારેલું લીલું લસણ ¼ કપ
  • મરચાંની પેસ્ટ 1 ટે.સ્પૂન
  • ચપટી હીંગ
  • હળદર પાવડર 1/8 ટી.સ્પૂન
  • આદુ પેસ્ટ 1 ટી.સ્પૂન
  • લસણ પેસ્ટ ¼ ટી.સ્પૂન
  • ઘી સાંતડવા માટે
  • તલ ભભરાવવા માટે 1 ટે.સ્પૂન

રીતઃ એક બાઉલમાં બાજરીનો લોટ તેમજ ઝીણી સમારેલી મેથીની ભાજી, કોથમીર, લીલું લસણ, મરચાં તેમજ બાકીની સામગ્રી ઉમેરી દો. હવે દહીં ઉમેરીને થોડું પાણી નાખીને ઘટ્ટ ખીરું બનાવી લો.

એક પેનને ગેસ પર ગરમ કરવા મૂકો. પેન ગરમ થાય એટલે તેના પર ઘી ચોપડી દો અન 7-8 દાણા તલના ભભરાવીને એક ચમચા વડે ખીરુ પાથરો. એક પેનમાં નાના નાના 3-4 બાજરીના ચમચમીયા (પેન કેક) આવી જશે. આ પેન કેક થોડા જાડા રાખવા, તેની ઉપર ફરીથી 8-10 દાણા તલ ભભરાવો. હવે પેનને ઢાંકી દો. ગેસની આંચ મધ્યમ રાખીને 1 મિનિટ સુધી થવા દો. ત્યારબાદ ઢાંકણ ખોલીને જોઈ લો. જો ઉપરથી સૂકા ન થયા હોય તો ફરીથી ઢાંક્યા વિના ચઢવા દો. સૂકાઈ ગયા બાદ તેની ઉપર 1 ચમચી ઘી રેડીને ઉથલાવીને ફરીથી શેકાવા દો 2 મિનિટ બાદ તપાસી લો. ગોલ્ડન બ્રાઉન થઈ જાય એટલે ચમચમીયા ઉતારી લો.

આ બાજરીની વાનગી તમે ચા સાથે અથવા ટમેટો કેચઅપ સાથે ખાઈ શકો છો. પ્રવાસમાં પણ ખાવા માટે લઈ શકો છો.

લીલા લસણનું શાક

શિયાળાની કડકડતી ઠંડીમાં લીલા લસણનું શાક ખવાય છે. કેમ કે, લસણની પ્રકૃતિ ગરમ છે. જેથી શરીરમાં પણ ગરમાટો આવે છે. લીલું લસણ આ ઋતુમાં સહેલાઈથી મળી રહે છે.

સામગ્રીઃ  

  • ધોઈને ઝીણું સમારેલું લીલું લસણ 2 કપ
  • આદુ 1 ઈંચ લાંબા પીસમાં કટ કરેલું
  • સૂકું લસણ 6-7 કળી
  • ટમેટાં 4-5
  • કાંદો 1
  • લવિંગ 2-3 નંગ
  • તજનો ટુકડો ½ ઈંચ
  • તમાલ પત્રનું 1 પાન
  • ઘી 1 ટે.સ્પૂન
  • લીલી હળદરનો ટુકડો ½ ઈંચ
  • મરચાં પાવડર 1 ટી.સ્પૂન
  • ધાણાજીરૂ પાવડર 1 ટી.સ્પૂન
  • ગરમ મસાલો ½ ટી.સ્પૂન

રીતઃ મિક્સરમાં આદુ, લસણ અને કાંદો મોટા ટુકડામાં સમારીને નાખો અને બારીક પીસીને એક બાઉલમાં કાઢી લો. ત્યારબાદ તે જ વાસણમાં ટમેટા ચાર ટુકડામાં કટ કરીને મિક્સરમાં બારીક વાટી લો.

એક પેનને ગેસ પર ગરમ કરવા મૂકો. તેમાં તેલ નાખીને ગરમ થાય એટલે લવિંગ, તજ તેમજ તમાલપત્ર નાખો. ત્યારબાદ કાંદા-લસણની પેસ્ટ નાખીને સમારેલું લીલું લસણ (1 ટે.સ્પૂન જેટલું એક વાટકીમાં કાઢી લેવું) મિક્સ કરીને ગેસની મધ્યમ તેજ આંચે સાંતડો. 5 મિનિટ બાદ લીલી હળદર છીણીને મિક્સ કરીને 2-3 મિનિટ સાંતડો. હવે એમાં ટમેટાની પેસ્ટ ઉમેરીને દસેક મિનિટ સુધી સાંતડો. શાકને 2-2 મિનિટે સાંતડતા રહેવું. દસ મિનિટ બાદ તેમાં સૂકા મસાલા નાખીને સાંતડો. હવે તેમાં 1 ટે.સ્પૂન ઘી ઉમેરી દો. થોડીવાર બાદ તેમાં વાટકીમાં કાઢી રાખેલું લીલું લસણ નાખીને 1 મિનિટ બાદ ગેસ બંધ કરીને શાક નીચે ઉતારી લેવું

આ શાક બાજરાના રોટલા સાથે સારું લાગે છે.