ઉત્તરાખંડ, અસમ અને ગુજરાત બાદ હવે મહારાષ્ટ્રમાં પણ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC – સમાન નાગરિક સંહિતા) લાગુ કરવાની સત્તાવાર તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આજે રાજ્યમાં UCC ના કાયદાકીય નિયમો બનાવવા માટે સુપ્રિમ કોર્ટના પૂર્વ જસ્ટિસ શ્રીમતી રંજના દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં એક વિશેષ સમિતિના ગઠનની જાહેરાત કરી છે. આ હાઈપાવર કમિટીમાં સુપ્રિમ કોર્ટ અથવા હાઈકોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશો, બંધારણીય નિષ્ણાતો, પૂર્વ અમલદારો અને સામાજિક ક્ષેત્રના અગ્રણીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
વિધાનસભામાં સીએમ ફડણવીસની સત્તાવાર જાહેરાત
મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આજે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં આ મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી હતી. બંધારણમાં આપેલા રાજ્યનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતોનો ઉલ્લેખ કરતા સીએમ ફડણવીસે કહ્યું, “આ જોગવાઈઓ હેઠળ જ રાજ્યમાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ કરવાનો નકશો તૈયાર કરવા માટે જસ્ટિસ (રિટાયર્ડ) રંજના દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં 7 સભ્યોની સમિતિની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.”
આ હાઈપાવર પેનલમાં સામેલ સભ્યોની વિગતો નીચે મુજબ છે:
જસ્ટિસ રંજના દેસાઈ (અધ્યક્ષ) – સુપ્રિમ કોર્ટના પૂર્વ જસ્ટિસ
જસ્ટિસ આર. સી. ચવ્હાણ – હાઈકોર્ટના પૂર્વ જસ્ટિસ
જસ્ટિસ એસ. જી. મેહરે – હાઈકોર્ટના પૂર્વ જસ્ટિસ
ડી. કે. જૈન – મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ મુખ્ય સચિવ (ભૂતપૂર્વ લોકસેવક)
વીરેન્દ્ર સરાફ – પૂર્વ એડવોકેટ જનરલ (AG)
પદ્મશ્રી રમેશ પતંગે – બંધારણ નિષ્ણાત અને સામાજિક કાર્યકર
ડો. સુવર્ણા રાવલ – જાણીતા શિક્ષણવિદ
મુખ્યમંત્રીએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ સમિતિ આગામી 6 મહિનાની અંદર પોતાનો વિગતવાર અહેવાલ સરકારને સોંપી દેશે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “અમે નાગપુરમાં યોજાનારા રાજ્ય વિધાનસભાના આગામી શિયાળુ સત્ર (Winter Session) માં જ આ સંબંધિત કાયદો રજૂ કરવાનો પૂરો પ્રયાસ કરીશું.”
ઉત્તરાખંડ મોખરે, અસમ અને ગુજરાત પણ રેસમાં
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડના અમલીકરણની બાબતમાં દેશમાં ઉત્તરાખંડ આ કાયદો લાગુ કરનારું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું હતું. મહારાષ્ટ્ર આ દિશામાં પગલું ભરનારું નવું રાજ્ય છે, જ્યારે આ પૂર્વે અસમ અને ગુજરાત જેવા રાજ્યોએ પણ સમાન નાગરિક સંહિતા માટેના કાયદાનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.
મનીષા કાયંદેએ સરકારના નિર્ણયને આવકાર્યો
બીજી તરફ, મહારાષ્ટ્ર સરકારના આ ઐતિહાસિક પગલાનું સ્વાગત કરતા મનીષા કાયંદેએ જણાવ્યું હતું કે સમાન નાગરિક સંહિતાનું સમર્થન કરવું એ લાંબા સમયથી શિવસેનાનું વૈચારિક વલણ રહ્યું છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે દિવંગત બાળાસાહેબ ઠાકરે 3 મુખ્ય રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની સાથે મજબૂતાઈથી ઉભા હતા — રામ મંદિરનું નિર્માણ, જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવવી અને દેશમાં સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ કરવી.
મનીષા કાયંદેએ ઉમેર્યું કે શિવસેનાએ હંમેશા ધર્મ કે જ્ઞાતિથી પર રહીને દેશના તમામ નાગરિકો માટે એક સમાન કાયદો હોવાના વિચારને સમર્થન આપ્યું છે. તેમણે મુખ્યમંત્રીની આ જાહેરાતને વધાવી લેતા આશા વ્યક્ત કરી હતી કે મહારાષ્ટ્ર હવે ખૂબ જ ઝડપથી UCC લાગુ કરવાની દિશામાં આગળ વધશે અને આ ક્રાંતિકારી સુધારાને અપનાવનારા દેશના અગ્રણી રાજ્યોમાંનું એક બનશે.