દેશમાં સતત વધી રહેલી મોંઘવારી વચ્ચે સામાન્ય જનતાની મુશ્કેલીઓમાં ફરી એકવાર મોટો વધારો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલ અને ઉર્જા બજારોમાં ચાલી રહેલી અસ્થિરતાની સીધી અસર હવે ભારતીય રસોડા સુધી પહોંચી ગઈ છે. દેશની સરકારી ઓઇલ સપ્લાય કંપનીઓએ ઘરેલું રાંધણ ગેસ (LPG) ની કિંમતોમાં મોટો વધારો ઝીંકી દીધો છે. સામાન્ય પરિવારો દ્વારા વપરાશમાં લેવાતા 14.2 કિલોગ્રામના ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં પ્રતિ સિલિન્ડર 29 રૂપિયાનો વધારો જાહેર કરાયો છે. આ નવી કિંમતો આજથી એટલે કે 7 જૂનથી સવારથી જ સમગ્ર દેશમાં પ્રભાવી (લાગુ) થઈ ચૂકી છે.
દેશના ચાર મુખ્ય મહાનગરોમાં હવે શું છે નવો ભાવ?
આ તાજા ભાવવધારા બાદ દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં રાંધણ ગેસના ભાવ આ મુજબ વધી ગયા છે:
દિલ્હી: દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં અત્યાર સુધી રસોઈ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત રૂ. 913 હતી, જે હવે 29 રૂપિયા વધીને રૂ. 942 પર પહોંચી ગઈ છે.
કોલકાતા: પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાની કોલકાતામાં અગાઉ સિલિન્ડર રૂ. 939 માં મળતો હતો, જેના માટે હવે ગ્રાહકોએ રૂ. 968 ચૂકવવા પડશે.
મુંબઈ: દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પહેલા એલપીજી સિલિન્ડરનો ભાવ રૂ. 912.50 હતો, જે આજથી વધીને રૂ. 941.50 થઈ ગયો છે.
ચેન્નઈ: દક્ષિણ ભારતના આ મુખ્ય શહેરમાં અત્યાર સુધી લોકોને રૂ. 928.50 માં સિલિન્ડર મળતો હતો, પરંતુ હવે નવી કિંમત લાગુ થતાં તેના માટે રૂ. 957.50 આપવા પડશે.
આ ઉદ્યોગ જગત સાથે જોડાયેલા સત્તાવાર સૂત્રો અને નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) સબસિડીવાળા ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરના વેચાણ પર લાંબા સમયથી ભારે નાણાકીય નુકસાન (Financial Loss) વેઠી રહી હતી. પરિણામે, કંપનીઓની આર્થિક સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટે કિંમતો વધારવી અનિવાર્ય બની ગઈ હતી.
એક ચોંકાવનારો આંકડો સામે આવ્યો છે કે, આ નવીનતમ વધારા પહેલાં સુધી સરકારી તેલ કંપનીઓને દેશમાં વેચાતા દરેક સિંગલ ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડર પર આશરે રૂ. 703 નું મસમોટું આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. આ ખોટને સરભર કરવા માટે જ જનતા પર આ બોજ નાખવામાં આવ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tensions) ચરમસીમાએ છે. પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો (Global Energy Supply) સખત રીતે પ્રભાવિત થયો છે. આ વૈશ્વિક કટોકટીના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) અને ઇંધણની કિંમતો સતત ઉચ્ચ સ્તરે ટકેલી છે.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, આ પહેલા ચાલુ વર્ષે 7 માર્ચે પણ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં પ્રતિ સિલિન્ડર રૂ. 60 નો મોટો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો. ઓઇલ કંપનીઓનું કહેવું છે કે, આજથી અમલી બનેલા રૂ. 29 ના વધારા પછી પણ તેલ કંપનીઓ હજુ પણ ગ્રાહકોને તેમની વાસ્તવિક પડતર કિંમત (લાગત) કરતાં ઓછી કિંમતે જ ગેસ વેચી રહી છે. પરંતુ આ આકરા નિર્ણયથી સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના ઘરના બજેટના સમીકરણો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયા છે.