GST કલેક્શન ફરી ₹2 લાખ કરોડને પાર

ભારત સરકાર માટે નાણાકીય મોરચે અત્યંત ઉત્સાહજનક અને રાહતરૂપ સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા અનુસાર, ચાલુ વર્ષના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં દેશનું ગ્રોસ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ (GST) કલેક્શન વાર્ષિક ધોરણે 14.7% વધીને ₹2,03,521 crore પર પહોંચી ગયું છે. ચાલુ કેલેન્ડર વર્ષમાં આ ચોથી વાર બન્યું છે જ્યારે માસિક જીએસટી કલેક્શને ₹2 lakh crore નો આંકડો પાર કર્યો હોય. ઓગસ્ટ મહિનાની સરખામણીએ પણ સપ્ટેમ્બરના આંકડા દેશની મજબૂત આર્થિક પ્રવૃત્તિઓનો સ્પષ્ટ સંકેત આપી રહ્યા છે.

નાણાકીય વર્ષની પ્રથમ છમાસીનું શાનદાર પ્રદર્શન

ચાલુ નાણાકીય વર્ષની પ્રથમ છમાસી (April થી September) દરમિયાન દેશનું કુલ ગ્રોસ GST કલેક્શન 11.6% ના વધારા સાથે ₹12,46,278 crore નોંધાયું છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં રિફંડ ચૂકવણીમાં વાર્ષિક ધોરણે 3% નો ઘટાડો થયો છે, જે ₹27,001 crore રહ્યો છે.

સપ્ટેમ્બરના કલેક્શનનું ઘટકવાર વિભાજન નીચે મુજબ છે:

  • CGST: ₹37,762 crore
  • SGST: ₹45,363 crore
  • IGST: ₹1,20,396 crore

તમામ રિફંડ બાદ કર્યા પછી દેશનું ચોખ્ખું (Net) GST મહેસૂલ વાર્ષિક ધોરણે 18.1% વધીને ₹1,76,520 crore થયું છે. આ ઉપરાંત, દેશનું ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક રેવેન્યુ 10.1% વધીને ₹1,37,996 crore (ગયા વર્ષે ₹1,25,334 crore) નોંધાયું છે, જ્યારે નેટ ડોમેસ્ટિક રેવેન્યુ 13.5% વધીને ₹1,24,491 crore થયું છે.

મહારાષ્ટ્ર પ્રથમ ક્રમે, ગુજરાતમાં 17% નો નોંધપાત્ર વધારો

દેશના મોટા રાજ્યોમાં જીએસટી કલેક્શનની દ્રષ્ટિએ મહારાષ્ટ્ર સૌથી આગળ રહ્યું છે, જ્યાં સપ્ટેમ્બરમાં કલેક્શન 15% વધીને ₹29,986 crore નોંધાયું છે.

બીજા ક્રમે કર્ણાટક રહ્યું છે, જ્યાં 16% ના વધારા સાથે ₹13,884 crore નું કલેક્શન થયું છે. ગુજરાતના GST મહેસૂલમાં પણ 17% નો શાનદાર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ₹12,222 crore એ પહોંચ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં 18% ના વધારા સાથે ₹8,882 crore, તેલંગાણામાં 18% વધીને ₹5,327 crore અને પંજાબમાં 18% ના વધારા સાથે ₹2,549 crore નું મહેસૂલ એકત્ર થયું છે.

પૂર્વોત્તર અને નાના રાજ્યોમાં અસમમાં વાર્ષિક ધોરણે 88% નો જંગી ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યાં કલેક્શન ₹1,287 crore થી વધીને ₹2,415 crore થયું છે. મણિપુરમાં 145% ના ઉછાળા સાથે ₹92 crore, અરુણાચલ પ્રદેશમાં 46% અને નાગાલેન્ડમાં 39% નો વાર્ષિક વધારો નોંધાયો છે.

આ રાજ્યોના કલેક્શનમાં જોવા મળ્યો ઘટાડો

એક તરફ મોટાભાગના રાજ્યોમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, તો બીજી તરફ કેટલાક રાજ્યોના GST કલેક્શનમાં ઘટાડો પણ નોંધાયો છે. સિક્કિમમાં સૌથી વધુ 51% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યાં મહેસૂલ ઘટીને ₹194 crore રહી ગયું છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં 29% ઘટીને ₹487 crore, ઉત્તરાખંડમાં 23% ઘટીને ₹1,277 crore અને હિમાચલ પ્રદેશમાં 21% ઘટીને ₹640 crore કલેક્શન થયું છે. દક્ષિણ ભારતનું મુખ્ય રાજ્ય તમિલનાડુમાં પણ વાર્ષિક ધોરણે 5% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અને મહેસૂલ ₹10,188 crore રહ્યું છે. આ સિવાય પુડુચેરી (31% ઘટાડો, ₹179 crore), મેઘાલય (14% ઘટાડો, ₹164 crore) અને ગોવા (7% ઘટાડો, ₹494 crore) માં પણ કલેક્શન ઘટીને સામે આવ્યું છે.

રાજ્યવાર GST કલેક્શન (સપ્ટેમ્બર)

રાજ્ય / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સપ્ટેમ્બર કલેક્શન વાર્ષિક ફેરફાર (%)
મહારાષ્ટ્ર ₹29,986 crore +15%
કર્ણાટક ₹13,884 crore +16%
ગુજરાત ₹12,222 crore +17%
ઉત્તર પ્રદેશ ₹8,882 crore +18%
તેલંગાણા ₹5,327 crore +18%
અસમ ₹2,415 crore +88%
મણિપુર ₹92 crore +145%
તમિલનાડુ ₹10,188 crore -5%
ઉત્તરાખંડ ₹1,277 crore -23%
જમ્મુ-કાશ્મીર ₹487 crore -29%
સિક્કિમ ₹194 crore -51%