ભારત સરકારની મેટાને કડક નોટિસ

ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram) ની પેરન્ટ કંપની મેટા (Meta) ને એક કડક નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. આ નોટિસ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પેઇડ વિજ્ઞાપનો (Paid Advertisements) માં ચાઇલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એક્સપ્લોઇટેટિવ એન્ડ એબ્યુઝ મટિરિયલ (CSEAM) એટલે કે બાળ જાતીય શોષણ અને દુરુપયોગની સામગ્રી સાથે જોડાયેલા કન્ટેન્ટને લઈને મોકલવામાં આવી છે. સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, મંત્રાલયે આ મામલે મેટા કંપની પાસે 7 દિવસની અંદર વિગતવાર સ્પષ્ટીકરણ (Detailed Explanation) રજૂ કરવા જણાવ્યું છે.

વાંધાજનક જાહેરાતો અને કન્ટેન્ટ તાત્કાલિક હટાવવા આદેશ

કેન્દ્રીય આઇટી મંત્રાલયે ઇન્સ્ટાગ્રામને એવા તમામ વિજ્ઞાપનો અને કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક અસરથી હટાવવા અથવા નિષ્ક્રિય (Deactivate) કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, જે CSEAM સુધી પહોંચવા માટે લોકોને પ્રોત્સાહન આપે છે અથવા તે રસ્તાને સરળ બનાવે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત સહિત વિશ્વભરમાં ઇન્સ્ટાગ્રામનો યુઝરબેઝ ખૂબ જ મોટો છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ અને તેનું રીલ્સ (Reels) ફીચર ખૂબ જ લોકપ્રિય છે, જેના પર લોકો કલાકો વિતાવે છે. આ જ કારણે મોટી કંપનીઓ પોતાના બ્રાન્ડ પ્રમોશન અને બહોળા ગ્રાહક વર્ગ સુધી પહોંચવા માટે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પેઇડ એડ્સ આપે છે, જેમાં આવા વાંધાજનક કન્ટેન્ટનું સામે આવવું એ સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ મોટો ખતરો છે.

વોટ્સએપના ‘યુઝરનેમ ફીચર’ પર પણ વિવાદ

મેટા કંપની માટે મુશ્કેલીઓ માત્ર ઇન્સ્ટાગ્રામ પૂરતી સીમિત નથી. આ પહેલાં ભારત સરકારે મેટાની જ માલિકી ધરાવતા વોટ્સએપ (WhatsApp) પર આવનારા નવા ‘યુઝરનેમ ફીચર’ (Username Feature) ને લઈને પણ નોટિસ જારી કરીને જવાબ માંગ્યો હતો. કંપનીએ ભારતમાં આ ફીચરનું ટેસ્ટિંગ શરૂ કર્યું હતું. ભારત સરકારે આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે વોટ્સએપના આ યુઝરનેમ ફીચરના કારણે સાયબર ગુનેગારો અને ઠગોને મોટો ફાયદો મળી શકે છે. જો કે, આ વિવાદ બાદ કંપનીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ હાલમાં આ ફીચરને સત્તાવાર રીતે રોલઆઉટ નથી કરી રહ્યા અને તેમનો હેતુ આ ફીચરને વર્ષના અંત સુધીમાં લોન્ચ કરવાનો છે.

યુઝરનેમ ફીચરથી છુપાવી શકાશે ફોન નંબર

હાલના સમયમાં જો કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી વોટ્સએપ મેસેજ આવે, તો તેના કન્ટ્રી કોડ પરથી સરળતાથી ઓળખી શકાય છે કે તે ભારતીય નંબર છે કે કોઈ વિદેશી નંબર. પરંતુ વોટ્સએપમાં આવનારા નવા યુઝરનેમ ફીચરની મદદથી યુઝર્સ પોતાનો ફોન નંબર છુપાવી શકશે. નંબર છુપાઈ જવાને કારણે ભવિષ્યમાં સાયબર ફ્રોડ કરનારા ગુનેગારોને ઓળખવા મુશ્કેલ બની શકે છે, જે સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે ચિંતાનો વિષય છે.