ગુજરાતમાં વર્ષ ૨૦૨૬ના નૈઋત્યના ચોમાસાનો અંતિમ તબક્કો શરૂ થઈ ચૂક્યો છે. રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં સિઝનનો કુલ સરેરાશ ૩૧.૭૮ ઇંચ એટલે કે આશરે ૮૮ ટકા વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે. જોકે, આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ આ રકમ રાહતરૂપ લાગતી હોવા છતાં, કુદરતની મેઘમહેરનું ચિત્ર સમગ્ર રાજ્યમાં અત્યંત અસમાન રહ્યું છે. દક્ષિણ ગુજરાતના મોટાભાગના વિસ્તારો જળબંબાકાર બન્યા છે, તો બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના અનેક પંથકોમાં હજુ પણ પાણીની તંગીનો ભય તોળાઈ રહ્યો છે.
અસમાન વરસાદનું ચિત્ર: ૧૫ જિલ્લાઓમાં હજુ પણ મોટી ઘટ
હવામાન વિભાગના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, રાજ્યના ૨૨ સપ્ટેમ્બર સુધીના ડેટા દર્શાવે છે કે ૧૫ જિલ્લાઓમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. સૌથી વધુ માઠો ફટકો સૌરાષ્ટ્રના દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર અને જામનગર ઉપરાંત ઉત્તર ગુજરાત તથા આદિવાસી બેલ્ટના દાહોદ જિલ્લાને પડ્યો છે.
દેવભૂમિ દ્વારકા: અંદાજે ૭૨% વરસાદી ઘટ સાથે રાજ્યમાં સૌથી વધુ તરસ્યો જિલ્લો.
પોરબંદર: ૬૩% ની મોટી વરસાદી ઘટ.
જામનગર: ૪૮% ની તંગી.
દાહોદ: ૪૦% નો ઘટાડો.
કચ્છ, સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી: આ જિલ્લાઓમાં પણ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે.
જ્યાં દક્ષિણ ગુજરાતના ૨૦ થી વધુ તાલુકાઓમાં સિઝનનો કુલ વરસાદ ૮૦ ઇંચની સપાટી વટાવી ગયો છે, ત્યાં બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના એક ડઝન જેટલા તાલુકાઓ એવા છે જ્યાં આખી સિઝનમાં ૧૦ ઇંચ પણ વરસાદ પડ્યો નથી.
માસિક વિશ્લેષણ: જુલાઈમાં મેઘતાંડવ, ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર ધીમા રહ્યા
આ વર્ષે ચોમાસાની પેટર્નમાં પણ મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે:
જૂન: ચોમાસાનો પ્રારંભ ધીમો રહ્યો, જેમાં માત્ર ૧.૫૦ ઇંચ વરસાદ પડ્યો.
જુલાઈ: મેઘરાજાએ ધમાકેદાર બેટિંગ કરીને એક જ મહિનામાં ૨૦.૫૦ ઇંચ જેટલો બમ્પર વરસાદ વરસાવી દીધો.
ઓગસ્ટ: વાદળો ગાયબ થતાં માત્ર ૩.૭૫ ઇંચ વરસાદ જ નોંધાયો.
સપ્ટેમ્બર: સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ ૨૨ દિવસમાં આશરે ૫ ઇંચ વરસાદ સાથે વાતાવરણ સામાન્ય રહ્યું.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાંથી વિદાય માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના સત્તાવાર બુલેટિન મુજબ, આગામી ૨ થી ૩ દિવસ દરમિયાન સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કેટલાક ભાગોમાંથી નૈઋત્યનું ચોમાસું વિધિવત પાછું ખેંચાવાની પૂરી શક્યતા છે. હવામાન વિજ્ઞાનીઓના મતે નીચલા વાતાવરણમાં એન્ટિસાયક્લોનિક પવનો સર્જાવા અને ભેજનું પ્રમાણ ઘટવા જેવા ચોમાસાની વિદાયના તમામ લક્ષણો સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા છે. હાલમાં ૨૩ થી ૨૯ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન રાજ્યમાં કોઈ પણ સ્થળે ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી નથી, માત્ર ક્યાંક છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડી શકે છે.
