આગામી તહેવારોની સીઝન શરૂ થાય તે પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે એક અત્યંત રાહતરૂપ નિર્ણય લીધો છે. તહેવારો દરમિયાન બજારમાં ખાંડનો પુરવઠો જળવાઈ રહે અને તેના ભાવ નિયંત્રણમાં રહે તે હેતુથી સરકારે ડીલરો પાસે ખાંડ રાખવાની મહત્તમ સ્ટોક મર્યાદામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી દીધો છે. નવા આદેશ અનુસાર, આવનારી 15 ઓક્ટોબરથી 30 નવેમ્બર સુધી દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હોલસેલર્સ અને ડીલરો વધુમાં વધુ 1,000 ક્વિન્ટલ ખાંડનો જ સંગ્રહ કરી શકશે. આ ઉપરાંત, ડીલરો 15 દિવસથી વધુ સમય માટે પોતાના ગોડાઉનમાં આ સ્ટોક રાખી શકશે નહીં.
કોલકાતા અને અસમ માટે વિશેષ છૂટછાટ
સરકારે આ નિયમમાં ભૌગોલિક સ્થિતિ અને પુરવઠાની જટિલતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને અમુક વિસ્તારોને વિશેષ છૂટ આપી છે. કોલકાતા અને તેના આસપાસના મોટા વિસ્તારો તેમજ અસમ માટે ખાંડ રાખવાની મર્યાદા 2,000 ક્વિન્ટલ નક્કી કરવામાં આવી છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારોમાં ખાંડ પહોંચાડવામાં પડતી પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રની મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ રાહત આપવામાં આવી છે.
સરકારે સ્ટોક લિમિટ ઘટાડવાનો નિર્ણય કેમ લીધો?
તહેવારોના દિવસોમાં મીઠાઈઓ અને અન્ય વાનગીઓને કારણે ખાંડની માંગમાં મોટો ઉછાળો આવતો હોય છે. આવા સમયે સંગ્રહખોરી કરીને કૃત્રિમ અછત ઊભી કરનારા વેપારીઓ પર લગામ કસવા માટે આ કડક પગલું ભરાયું છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મિલમાંથી ખાંડ સીધી જ બજાર સુધી અને ગ્રાહકો સુધી સરળતાથી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા સમય અને જથ્થા બંને પર આ મર્યાદા લાદવામાં આવી છે.
ઓગસ્ટથી ઓક્ટોબર સુધીમાં નિયમો કેવી રીતે બદલાયા?
ઓગસ્ટ 2026: સરકારે ડીલરો માટે સ્ટોક લિમિટ 4,000 ક્વિન્ટલ રાખી હતી અને 30 દિવસ સુધી સ્ટોક રાખવાની છૂટ હતી.
15 સપ્ટેમ્બર 2026: આ મર્યાદા ઘટાડીને 2,000 ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી હતી.
15 ઓક્ટોબરથી 30 નવેમ્બર 2026: નવી મર્યાદા ઘટાડીને માત્ર 1,000 ક્વિન્ટલ અને સ્ટોક રાખવાનો સમયગાળો 15 દિવસ કરી દેવાયો છે.
ઓગસ્ટની સરખામણીએ ભાવમાં 15% નો ઘટાડો
સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા આંકડા અનુસાર, ઓગસ્ટ મહિનામાં ખાંડના ભાવ ચરમસીમા પર હતા. ત્યારબાદથી અત્યાર સુધીમાં ખાંડના સરેરાશ રિટેલ ભાવમાં આશરે 15% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ સિવાય ખાંડ મિલોમાંથી નીકળતી એક્સ-મિલ કિંમતમાં પણ લગભગ 28% જેટલો ઘટાડો થયો છે. આ ભાવઘટાડાનો સીધો લાભ છેવાડાના ગ્રાહકો સુધી પહોંચવો જોઈએ તેવો આગ્રહ સરકારે રાખ્યો છે.
શેરડીના ઉત્પાદન પર સરકારની નજર
અલ નીનો અને ઓછા વરસાદને કારણે શેરડીના પાક પર કેટલી અસર પડી છે તે અંગે પણ સરકાર સતત સમીક્ષા કરી રહી છે. જો આગામી દિવસોમાં ખાંડના પુરવઠા કે ભાવ સંબંધિત કોઈ પણ સમસ્યા ઊભી થશે તો સરકાર જરૂરિયાત મુજબ નવા આકરા પગલાં લેવા માટે તૈયાર છે.