વિશ્વના બે સૌથી મોટા આર્થિક ભાગીદારો એવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) અને કનેડા વચ્ચેનો વેપારી તણાવ હવે ખુલ્લા ‘ટ્રેડ વોર’ (Trade War) માં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકા તરફથી કનેડિયન સામાન પર 50 ટકા જેટલો જંગી આયાત શુલ્ક (Import Tariff) લાદવામાં આવ્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે. આના જવાબમાં કનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ એક મોટો નિર્ણય લેતા જાહેરાત કરી છે કે, કનેડા આગામી 8 સપ્ટેમ્બરથી અમેરિકી ઉત્પાદનો પર ‘ડોલર-ફોર-ડોલર’ના ધોરણે વળતો જવાબ આપતાં નવો ટેરિફ લાગુ કરશે.
20 અબજ ડોલરના સામાન પર 50% ટેરિફ અને વાટાઘાટોનો અંત
વાસ્તવમાં, યુએસ વહીવટીતંત્રે કનેડાથી આયાત થતા લગભગ 20 અબજ ડોલરના મૂલ્યના સામાન પર 50 ટકા ટેરિફ અમલી બનાવી દીધો છે. આ શુલ્કને રોકવા અને બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સર્વસંમતિ સાધવા માટે બંને દેશોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ વચ્ચે અઠવાડિયાથી વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી. જોકે, શુક્રવારે યોજાયેલી અંતિમ તબક્કાની બેઠકમાં પણ કોઈ પણ પ્રકારની સંમતિ બની શકી નહોતી. પરિણામે, યુએસ દ્વારા નવો ટેરિફ લાગુ કરી દેવાતા કનેડાએ પોતાની નેગોશિયેશન ટીમ (વાટાઘાટો કરતી ટીમ) ને પરત બોલાવી લીધી છે અને આ સાથે જ સમજૂતીની તમામ શક્યતાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
કયા અમેરિકી ઉત્પાદનો પર લાગશે કનેડાનો ટેરિફ?
વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ શનિવારે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કનેડા આ પગલાનો જવાબ સમાન મૂલ્ય સામે સમાન શુલ્ક (‘ડોલર સામે ડોલર’) આપીને આપશે. કનેડા દ્વારા લાદવામાં આવનારા પ્રસ્તાવિત જવાબી ટેરિફના દાયરામાં અમેરિકાથી આયાત થતા નીચે મુજબના મુખ્ય ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થશે:
સ્ટીલ (Steel) અને સિમેન્ટ (Cement)
ડેરી પ્રોડક્ટ્સ (Dairy Products)
ઘરગથ્થુ ઉપકરણો (Household Appliances) અને ફર્નિચર (Furniture)
કૃષિ મશીનરી (Agricultural Machinery)
પલ્પ એન્ડ પેપર (Pulp & Paper)
ઇલેક્ટ્રોનિક સામાન (Electronic Goods)
ટેક્સટાઇલ/કાપડ (Textiles), વાઇન (Wine) અને હોકીના સાધનો (Hockey Equipment)
કનેડા સરકાર આગામી દિવસોમાં આ શુલ્કથી જોડાયેલી તમામ આંકડાકીય અને વિસ્તૃત માહિતી શેર કરશે.
વાટાઘાટો નિષ્ફળ જવા માટે અમેરિકા જવાબદાર: પીએમ કાર્ની
કનેડિયન વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ વાટાઘાટો તૂટી પડવા માટે વોશિંગ્ટનને સીધું જવાબદાર ઠેરવ્યું છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે અમેરિકાએ છેલ્લી ઘડીએ પોતાની શરતો બદલી નાખી હતી. અમેરિકી પ્રસ્તાવો કનેડાના આર્થિક હિતો માટે અનુકૂળ નહોતા અને તેમાં એવી કઠિન શરતોનો સમાવેશ થતો હતો જે ઓટાવા (કનેડા) ક્યારેય સ્વીકારી શકે તેમ નહોતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે કનેડા સરકાર દેશના કામદારો, વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે તમામ આવશ્યક અને આકરાં પગલાં ભરશે.
USMCA કરાર પર સંકટના વાદળો
અમેરિકી પ્રશાસન દ્વારા લેવાયેલો આ નવો ટેરિફ નિર્ણય કનેડાથી યુએસ જતા કુલ સામાનના લગભગ 5 ટકા હિસ્સાને સીધી અસર પહોંચાડશે. આ વેપારી વિવાદ વધવાના કારણે ‘અમેરિકા-મેક્સિકો-કનેડા કરાર’ (USMCA) ના ભવિષ્ય સામે પણ અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે, જે ત્રણેય દેશો વચ્ચેના મુક્ત વેપારનો આધાર રહ્યો છે.