દિવાળીમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો

સોના અને ચાંદીના બજાર ભાવમાં મંગળવાર, 3 નવેમ્બરના રોજ ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સોમવારે થોડી સાધારણ રિકવરી આવ્યા બાદ આજે મંગળવારે સોના અને ચાંદી બંનેના ભાવ ધડામ દઈને નીચે આવ્યા છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ડિસેમ્બર ડિલિવરી વાળી ચાંદી એક જ દિવસમાં ₹8,528 પ્રતિ કિલોગ્રામ તૂટીને ₹1,75,251 પર આવી ગઈ છે. નવેમ્બર 2025ના અંત પછી આ ચાંદીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. બીજી તરફ, સોનાની કિંમત પણ આશરે ₹2,079 પ્રતિ 10 ગ્રામ ઘટીને ₹1,37,863 પર પહોંચી ગઈ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે સોના અને ચાંદીના ભાવ તેમના સર્વોચ્ચ રેકોર્ડ સ્તરથી ઘણા નીચે આવી ગયા છે. ચાંદી તેના રેકોર્ડ ભાવથી આશરે ₹2.44 લાખ પ્રતિ કિલો અને સોનું આશરે ₹55,128 પ્રતિ 10 ગ્રામ જેટલું સસ્તું થઈ ચૂક્યું છે. આખરે સોના-ચાંદીના ભાવમાં આટલી મોટી ગિરાવટ કેમ આવી રહી છે? શું ભાવ હજુ નીચે જશે કે બજારમાં ટૂંક સમયમાં સુધારો જોવા મળશે? આવો વિસ્તારથી સમજીએ…

સર્વોચ્ચ સપાટીથી કેટલું સસ્તું થયું સોનું-ચાંદી?

સોના અને ચાંદીના વર્તમાન ભાવની સરખામણી તેના રેકોર્ડ સ્તર સાથે કરીએ તો આ ઘટાડો ઘણો મોટો નજરે પડે છે. સોનાનો સર્વોચ્ચ રેકોર્ડ ભાવ ₹1,92,991 પ્રતિ 10 ગ્રામ રહ્યો હતો. તેની સામે આજે 3 નવેમ્બરના રોજ સોનું ₹1,37,863 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે કારોબાર કરતું જોવા મળ્યું. એટલે કે રેકોર્ડ ઉંચાઈથી સોનાની કિંમત આશરે ₹55,128 પ્રતિ 10 ગ્રામ નીચે આવી ચુકી છે. બીજી તરફ ચાંદીની વાત કરીએ તો તેમાં સોના કરતા પણ ઘણી મોટી ગિરાવટ નોંધાઈ છે. ચાંદીનો ઓલ ટાઈમ હાઈ ભાવ ₹4,20,048 પ્રતિ કિલોગ્રામ રહ્યો હતો, જ્યારે આજે MCX પર ડિસેમ્બર ડિલિવરી વાળી ચાંદી ઘટીને ₹1,75,251 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચી ગઈ છે. આ હિસાબે ચાંદી તેના રેકોર્ડ ભાવથી આશરે ₹2,44,797 પ્રતિ કિલો સસ્તી થઈ ચૂકી છે.

સોના-ચાંદીના ભાવ કેમ ઘટી રહ્યા છે?

સોના અને ચાંદીની કિંમતોમાં આવેલા આ ઘટાડા પાછળ અનેક મોટા કારણો જવાબદાર છે. સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલો તણાવ માનવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલાક અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાએ ઈરાનના કેશ્મ દ્વીપ પર હુમલો કર્યો છે. આ સમાચાર સામે આવ્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ની કિંમતોમાં તેજી જોવા મળી છે અને ક્રૂડ ઓઈલ આશરે 1% ઉછળ્યું છે. વાસ્તવમાં, મધ્ય પૂર્વ એ દુનિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પુરવઠા વાળા વિસ્તારોમાંનું એક છે. આવી સ્થિતિમાં આ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધવાથી તેલનો પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનો ડર રહે છે. જો કાચું તેલ લાંબા સમય સુધી મોંઘું રહેશે, તો પેટ્રોલ-ડિઝલથી લઈને અન્ય જરૂરી ચીજવસ્તુઓની કિંમતો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે, જેનાથી સમગ્ર વિશ્વમાં મોંઘવારી વધવાની આશકા ઊભી થાય છે.

વ્યાજ દરો વધવાની આશંકા

ઉલ્લેખનીય છે કે સોનું અને ચાંદી એવા રોકાણ વિકલ્પો છે, જેના પર બેંક એફડી કે સરકારી બોન્ડની જેમ નિયમિત વ્યાજ મળતું નથી. બીજી બાજુ, જ્યારે વ્યાજ દરો વધે છે અથવા લાંબા સમય સુધી ઊંચા જળવાઈ રહે છે, ત્યારે રોકાણકારોને બેંક ડિપોઝિટ અને સરકારી બોન્ડ જેવા વિકલ્પોમાં વધુ સારું વળતર મળવાની અપેક્ષા રહે છે. આવા સંજોગોમાં અનેક રોકાણકારો સોના અને ચાંદીમાંથી નાણાં કાઢીને અન્ય વિકલ્પોમાં રોકાણ કરવા લાગે છે, જેનાથી આ કિંમતી ધાતુઓની માંગ પર દબાણ વધે છે અને કિંમતો નીચે આવવા લાગે છે. હાલમાં અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દરોને લઈને પણ બજારમાં ચિંતા યથાવત છે. આંકડાઓ અનુસાર, વેપારીઓ ડિસેમ્બર મહિનામાં વ્યાજ દર વધવાની આશરે 75% સંભાવના જોઈ રહ્યા છે. જો અમેરિકામાં વ્યાજ દરો વધશે અથવા લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેશે, તો સોના-ચાંદી પરનું દબાણ વધુ વધી શકે છે.

અમેરિકાની ચૂંટણી અને રોજગારીના આંકડાઓ પર નજર

સોના-ચાંદીની કિંમતોમાં થઈ રહેલા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે રોકાણકારોની નજર અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પર પણ ટેવાયેલી છે. આ ચૂંટણીઓથી નક્કી થશે કે અમેરિકી સંસદના બંને પર કયા પક્ષનું નિયંત્રણ રહેશે. રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક પાર્ટી વચ્ચેના મુકાબલાને કારણે બજારમાં અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે. આ ઉપરાંત રોકાણકારો અમેરિકાના નવા રોજગારીના આંકડાઓની પણ રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ આંકડાઓ સપ્તાહમાં આવવાના છે અને તેના દ્વારા અમેરિકી અર્થવ્યવસ્થામાં રોજગારીની વાસ્તવિક સ્થિતિનો તાગ મળશે. જો રોજગાર બજાર મજબૂત રહેશે અને મોંઘવારીનું દબાણ પણ જળવાઈ રહેશે, તો ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરોને ઊંચા સ્તરે જાળવી રાખી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સોના અને ચાંદીની કિંમતોમાં વધુ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. બજારના વિશેષજ્ઞોના મતે હાલમાં ચાંદીનો ચાર્ટ નબળો નજરે પડી રહ્યો છે. સોમવારે આવેલી તેજી છતાં ચાંદી ₹1,86,000 ની સપાટી ઉપર ટકી શકી ન હતી. આ સંકેત આપે છે કે ઊંચા ભાવ પર હજી પણ વેચવાલીનું દબાણ જળવાઈ રહ્યું છે.

સોનાનો ભાવ ક્યાં સુધી નીચે જઈ શકે છે?

ચાંદીની જેમ સોનાની કિંમતોમાં પણ હાલમાં નબળાઈ જોવા મળી રહી છે. વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર, સોના માટે ₹1,34,000 થી ₹1,35,000 પ્રતિ 10 ગ્રામનું સ્તર મહત્વપૂર્ણ સપોર્ટ માનવામાં આવી રહ્યું છે. જ્યારે ઉપરની તરફ સોનાને ₹1,40,000 થી ₹1,41,000 ની વચ્ચે રેઝિસ્ટન્સ (અવરોધ) નો સામનો કરવો પડી શકે છે. ત્યારબાદ ₹1,43,000 થી ₹1,43,700 નું સ્તર આગામી મોટો અવરોધ બનશે. તકનીકી સંકેતોની વાત કરીએ તો સોનાનો આરએસઆઈ આશરે 32 ની આસપાસ છે, જે બજારમાં નબળાઈ દર્શાવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે હાલમાં સોનામાં મજબૂત તેજીના કોઈ સંકેતો મળ્યા નથી.

શું અત્યારે ચાંદી ખરીદવાનો યોગ્ય સમય છે?

હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું ચાંદીની કિંમતોમાં આવેલી આટલી મોટી ગિરાવટ બાદ ખરીદી કરવી જોઈએ? હાલની બજાર સ્થિતિના સંકેતોને જોતા ઉતાવળમાં રોકાણ કરવાનું ટાળવું ખૂબ જ જરૂરી છે. ભલે ચાંદી ઓવરસોલ્ડ ઝોનમાં પહોંચી ગઈ હોય, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે ઘટાડો પૂરો થઈ ગયો છે. જો ચાંદી ₹1,70,000 થી ₹1,72,000 ના સપોર્ટ ઝોન પર ટકે અને ત્યાંથી સુધારાના સંકેતો આપે, તો બજારમાં થોડી રાહત જોવા મળી શકે છે. પરંતુ જો આ સપોર્ટ પણ તૂટી જશે, તો કિંમતો પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારો એકસાથે પૂરા નાણાં રોકવાને બદલે હપ્તાવાર (કિસ્તમાં) રોકાણ કરવાની રણનીતિ પર વિચાર કરી શકે છે. જ્યારે ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓએ (શોર્ટ ટર્મ ટ્રેડર્સ) ખરીદી કરતા પહેલા બજારમાં તેજીની પ્રતીક્ષા કરવો જોઈએ.